historia produkcji lustrzanek PRAKTICA


 







Protoplastą lustrzanek z Drezdeńskich Zakładów Aparatów Fotograficznych był produkowany od 1939 r aparat PRAKTIFLEX. Posiadał on mocowanie obiektywu na drobny gwint, a jego podstawową wadą był brak długich czasów migawki (B i potem 1/25s - 1/250s).

1949

Na bazie starego Praktiflexa w 1949 r. powstał aparat PRAKTICA, który początkowo miał uchwyty na bokach korpusu (do mocowania paska) i produkowany był bez synchronizacji błysku. Posiadał on czasy migawki od 1/500s aż do długich 1/10s, 1/2s i B. Do tego modelu wprowadzono też w porównaniu z pierwowzorem bardziej praktyczne mocowanie gwintowe M42 obiektywów. Wkrótce zmieniono również kształt obudowy. Uchwyty umieszczono z przodu, na skośnym jego boku. Dodano również dwa gniazda synchronizacji błysku lampy, umieszczone w spodzie aparatu.

1951

Dwa lata później pojawił się model PRAKTICA FX. W porównaniu z poprzednikiem posiadał trzy gniazda synchronizacji lampy, umieszczone z przodu z prawej strony obiektywu, Późniejsze modele posiadały już tylko dwa gniazda synchronizacji lampy i szpulę odbiorczą z tworzywa sztucznego.

1956

W tym roku pojawiła się nowa odmiana PRAKTICI określona jako FX2. W porównaniu do wcześniej produkowanych różniła się zmienionym układem wziernika, nasadzanym pryzmatem oraz automatyczną przysłona zaskokową lub przyciskową. Wcześniej produkowane modele były lustrzankami z poziomo położoną, matowa płytka we wzierniku. Dzięki pryzmatowi odwracającemu, który początkowo był sprzedawany jako wyposażenie dodatkowe, FX2 stanowił przejście do następnych modeli, standardowo już wyposażanych w pryzmat pentagonalny.

1959

PRAKTICA IV wypuszczona wówczas do produkcji posiadała już na stałe wbudowany pryzmat odwracający. Ponadto posiadała oprócz pokrętła przesuwu  filmu umieszczonego w górnej części obudowy, dzwignie szybkiego naciągu, umiejscowioną w spodniej części aparatu
Nowością była również stopka umożliwiająca statyczne ustawienie aparatu na płaskiej powierzchni oraz tarcza oznaczeń filmów przy pokrętle powrotnego zwijania. Można było na niej ustawić czułość filmu i jego rodzaj (kolorowy lub czarno-biały).
Pokrętło powrotnego zwijania wyposażono w korbkę.

1961

Pojawiająca się wówczas nowa odmiana lustrzanki PRAKTICA IVB różniła się w stosunku do wcześniej istniejących wbudowanym zewnętrznym światłomierzem . Produkowane wówczas modele PRAKTICA IV M. i PRAKTICA IV MB stanowiły ulepszone o lupę pomiarową wcześniejsze wersje PRAKTIC IV i IVB.

1962

Wyprodukowany w tym roku nowy model PRAKTICA IVF posiadał nowy układ nastawczy. W środku obrazu celowniczego zawarto dwa kliny pomiarowe do nastawiania ostrości. Tego rodzaju podwójny obraz otoczony był przez pole nastawcze, które umożliwia subiektywne naświetlanie zgodnie z zasada matówki. Pozostałą część pola obrazu tworzyła soczewka Fresnela, która rozjaśniała obraz aż do naroży obrazu. W obszarze tym nie nastawiało się rzeczywistej ostrości, ponieważ ostrość obrazu widocznego w tym miejscu zależał od położenia oka.

1963

Powstaje odmiana PRAKTICA IVFB wyposażona w zewnętrzny światłomierz.

1964

W nowym modelu aparatu PRAKTICA V F konstruktorzy z Drezdeńskich Zakładów Aparatów Fotograficznych wprowadzili istotna zmianę. Wyposażyli mianowicie aparat w samopowrotne zwierciadło. Po wykonaniu zdjęcia, w celowniku, górnym lewym rogu pojawiał się wskaźnik informujący o konieczności przewinięcia filmu. Produkowana odmiana PRAKTICA V FB różniła się tylko wbudowanym światłomierzem zewnętrznym.

Po pewnym czasie zarówno w produkowanych jeszcze PRAKTICACH IV FB jak i V F wprowadzono geometryczny szereg czasów naświetleń. Aparaty wyposażone były następujące w czasy naświetlania:
1/500s
1/250s
1/125s
1/60s
1/30s
1/8s
1/4s
1/2s
Ze względu na trudności konstrukcyjne zrezygnowano z czasu 1/15s
Oprócz tego do modelu V wprowadzono wówczas przysłonę przyciskową oraz soczewkę nastawczą Fresnela. Później zastosowano również nowy (groszkowy) materiał na obudowę.

1965

Pojawia się nowy aparat PRAKTICA NOVA. Posiadał on mniejsze gabaryty niż produkowane wcześniej oraz szereg zmian konstrukcyjnych takich jak:
- bardziej dostosowany do ręki przycisk wyzwalacza migawki,
- praktyczniejsza dzwignia naciągu,
- licznik zdjęć zerujący się po otworzeniu aparatu,
- możliwość blokowania spustu migawki,
- nowy typ soczewki Fresnela
- brak podglądu głebi ostrosci,
Odmiana PRAKTICA NOVA B wyposażona była w zewnętrzny światłomierz.

Ponadto w pojawiającym się wówczas  nowym modelu PRAKTICA MAT zastosowano po raz pierwszy wewnętrzny pomiar światła, włączany poprzez przycisk na przedniej ściance obudowy aparatu. Ustawienia kontrolować było można lekko naciskając spust.
Nowością tego modelu było również wprowadzenie czasu migawki 1/1000s oraz nowej tarczy nastawczej czasu przesuwanej skokowo. Zastosowano również oddzielne gniazdo do synchronizacji lamp spaleniowych.

1966

Po raz pierwszy przedstawiono wówczas aparat z elektronicznym sterowaniem czasów naświetlania PRAKTICE ELEKTRONIC. Posiadała ona możliwość naświetlania filmów w czasach pomiędzy 30s a 1/1000s, łącznie z niewystępującym wcześniej czasem 1/15s. Aparat zaopatrzono również w mechaniczny czas pomocniczy 1/60s.

1967

Poprawiono model NOVA i produkowano pod nazwą PRAKTICA NOVA I. Posiadał on stałe pokrętło nastawcze czasów naświetlania, działające skokowo, możliwość automatycznego nakładania filmu (dla filmów typu Pentacon-Loading), dodatkowy, brakujący czas 1/15s. Produkowano również model wyposażony w światłomierz - PRAKTICA NOVA I B.

1968

Pojawia się model PRAKTICA SUPER TL - oparty konstrukcyjnie na PRAKTICE NOVA I ale z pomiarem światła TL przez obiektyw. Charakteryzował się on odpornością na wahania napięcia prądu z baterii zasilającej. Nastawianie wskaźnika czułości filmu odbywało się poprzez uniesienie tarczy nastawczej czasów naświetlania. Odmianami tego aparatu były PRAKICA SUPER TL 2 różniąca się ulepszonym wykończeniem oraz matowym lakierem wnętrza oraz PRAKTICA SUPER TL 3 z migawka szczelinową z płytek metalowych i zakresem czasów naświetlania 1/500s - 1s.

1970

Do produkcji wchodzi PRAKTICA L posiadająca czasy migawki 1/1000s - 1s, pozbawiona światłomierza.

1971

Po raz pierwszy aparat z Drezdeńskich Zakładów Aparatów Fotograficznych wyposażono w elektryczną stymulacje przysłony. PRAKTICA LLC posiadała wewnętrzny pomiar światła. Parametry naświetlania ustawiać było można przy w pełni otwartej przysłonie, natomiast wartość przysłony roboczej stymulowana była przez układ elektryczny w obiektywie. Aby w pełni wykorzystać zalety aparatu niezbędne były obiektywy mocowane na M42 w wersji elektric. Przy stosowaniu zwykłych obiektywów parametry naświetlania ustawiane były przy przymkniętej przysłonie.

1972

Pojawiają się nowe wersje PRAKTICI L -  PRAKTICA LB wyposażona w światłomierz zewnętrzny oraz PRAKTICA LTL z pomiarem światła przez obiektyw.

1974

Do produkcji wchodzi PRAKTICA VLC, różniąca się od modelu LLC możliwością wymiany celownika pryzmatycznego na osłonkowy i z pionowa lupą nastawczą. Wyposażono ją w układ TTL z boku lustra. Aparat był dostosowany do obiektywów z elektrycznym stymulowaniem przysłony.

1975

Do sprzedaży wchodzą nowe typy znanych wcześniej modeli, PRAKTICA L2, PRAKTICA LTL 2, PRAKTICA PLC 2 (kontynuacja PRAKTICI LLC) oraz PRAKTICA VLC 2.

1977

Pojawia się nowy model oznaczony jako EE2, wyposażony elektryczny układ stymulacji wartości przysłony oraz w automatycznie, płynnie nastawiane czasy przysłony w zakresie 1/1000s - 1s. Migawka sterowana była tu elektroniczne. Istniała możliwość ustawienia korekty naświetlania w zakresie +/- 2 EV. Zaproponowany przez aparat czas naświetlania wyświetlany był w wizjerze (strzałka poruszajaca się po drabince czasów). Aparat wyposażony był również w automatyke czasu do ustawionej przysłony.

1978

Pojawia się kilka nowych modeli z pośród których wymienić można:
PRAKTICA MTL 3 - wcześniej produkowana jako LTL lub LTL 3. Pomiar światła, dokonywał się po przymknięciu przysłony. Stopień prześwietlenia, lub niedoświetlenia widoczny jest w celowniku w postaci wychylenia wskazówki.
PRAKTICA PLC 3 – modyfikacja PLC 2,
PRAKTICA VLC 3 – modyfikacja VLC 2,
PRAKTICA EE 3 – modyfikacja EE 2.
PRAKTICA DTL 3 - odpowiadająca typowi LTL 3 jednak w celowniku wyposażona w 4 diody elektroluminescencyjne zamiast wskaźnika wskazówkowego.

Na targach Photokina po raz pierwszy zaprezentowano zupełnie nowy model aparatu z mocowaniem bagnetowym obiektywu. PRAKTICA B 200 posiadała nowy wygląd zewnętrzny. Montowano w tym modelu japońskie podzespoły – choćby (prawdopodobnie kupowane od Pentaxa) migawki. Model ten posiadał zintegrowane układy elektroniczne sterujące praca migawki co pozwoliło na osiągnięcie czasów ekspozycji pomiędzy 1/1000s – 40s. Ten model wyposażono ponadto w ręczną mechanikę czasu naświetlania 1/125s. W okienku celowniczym zamiast miernika wskazówkowego wprowadzono święcące diody dla poszczególnych ustawionych czasów. W celowniku widoczna jest również ustawiona wartość przysłony oraz metoda pracy (automatyka, półautomatyka). Aparat wymagał obiektywów z specyficznych tylko dla Praktici mocowaniem bagnetowym PB. Posiadały one układy elektryczne pozwalające na ustawianie parametrów pracy przy w pełni otwartej przysłonie. Wcześniejsze wersje obiektywów elektric z mocowaniem M42 można podłączać za pomocą specjalnej przejściówki zaopatrzonej w odpowiednie styki. Za pomocą zwykłej przejściówki mozna było zamocować każdy inny obiektyw M42 ale pomiar światła odbywał sie wówczas przy roboczo przymknietej przysłonie. Synchronizacja błysku lampy błyskowej przy 1/90s.

1980

Do sprzedaży wchodzi model B200.
Wyprodukowano nową wersję Praktici bagnetowej – PRAKTICE B 100 z możliwością tylko automatycznego ustawiania parametrów naświetlania.
Pojawia się model PRAKTICA SUPER TL1000 posiadajacy wszystkie zalety PRAKTICI SUPER TL3 ale wyposażonej w dodatkowy czas migawki 1/1000s i pozbawiona samowyzwalacza.

1981

PRAKTICA SUPER TL1000 pozbawioną czasu migawki 1/1000s wypuszczono na rynek jako nowy aparat PRAKTICA SUPER TL500.

1983

Do sprzedaży weszły nowe wersje wcześniej produkowanych aparatów - PRAKTICA BCX (model przejściowy pomiędzy B 200 a BC1) i MTL 5 (MTL 3), nieznacznie różniąca się od pierwowzorów.

1984

Do sprzedaży weszła nowa wersja PRAKTICI B 200 – PRAKTICA BC1 z możliwością dołączania dedykowanej lampy i synchronizacji błysku przy 1/90s.

1985

Wprowadzono nową wersje PRAKTICI B 100 – PRAKTICE BCA, z synchronizacja błysku lampy przy 1/60s i diodami led informującymi o zakresie w którym mieści się ustawiony przez aparat czas migawki. Ponadto wprowadzono niewielkie zmiany do modelu MTL i sprzedawano jako PRAKTICA MTL 5 B i PRAKTICA MTL 50.

1986

Po niewielkich zmianach wypuszczono na rynek nowe wersje aparatów bagnetowych PRAKTICA BCC i BCS będące modyfikacja PRAKTICI BCA.

1988

Pojawiają się nowe wersje Praktici bagnetowej:
PRAKTICA BC 3 – nieznacznie zmieniona (uchwyt) BC 1
PRAKTICA BMS – wersja wyposażona wyłącznie w manualną możliwość ustawiania parametrów naświetlania,
PRAKTICA BM – BMS bez samowyzwalacza.
PRAKTICA BX20 – z TTL pomiarem błysku i synchronizacją błysku przy 1/100s,
PRAKTICA BX10 – pozbawiona manualnej możliwości ustawienia parametrów, synchronizacją błysku przy 1/100s, czytnikiem kodu DX (wersja DX)

1990

W Drezdeńskich Zakładów Aparatów Fotograficznych powstają ostatnie modyfikacje Praktici bagnetowej:
PRAKTICA BX20s i BX21s – wersje BX20 - wzbogacone o czytnik kodu DX (mozliwość recznego ustawiania czułosci filmu w zakresie 25-400 ISO).


PODSUMOWANIE

      Aparaty Praktica  miały zawsze bardzo dobrą opinię ze wzgledu na jakość wykonania i parametry. Przez długi czas istnienia koncernu Pentacon wyprodukowano w nim kilka bardzo udanych modeli z mocowaniem gwintowym M42. W latach osiemdziesiatych wprowadzono również własne mocowanie bagnetowe obiektywów (PB). Warto również pamiętać, że to właśnie w Praktice po raz pierwszy wprowadzono elektryczne przenoszenie wartiości przysłony z obiektywu.
     Niestety, tak jak inne firmy z Niemiec Wschodnich również Pentacon po połaczeniu Niemiec wpadł w poważne tarapaty finansowe. Po wprowadzeniu w 1990 r. modelu Bx20s nie pojawił się już żadna nowa lustrzanka. Podczas jej prezentacji na targach Photokina poinformowano o zamknieciu zakładów VEB Pentacon. Produkcję aparatów PRAKTICA przejeła firma Schneider Dresden która w tej chwili nie rozwija już konstrukcji lustrzanek ( koncentrujac sie raczej na produkcji aparatów kompaktowych, w tym cyfrowych) i nie jest też pewne czy będąca w sprzedaży Praktica BX20s jest dalej produkowana czy sprzedawane sa końcówki magazynowe.
    Zakończenie prac rozwojowych nad nowymi rozwiazaniami spowodowało, że Pentacon nie wypuscił tak jak konkurencyjne koncerny aparatów wyposażonych w wyświetlacze LCD, AF, programy. Wprawdzie można jeszcze zakupić nową Praktice BX20s ale jej cena w granicach 1000 - 1400 zł (1000 zł bez obiektywu w Empiku DTC w Warszawie - październik 2000 r.) wydaje się zbyt wygórowana na tle stosunkowo niskich cen udanych aparatów takich jak Pentax MZ-M czy Minolta X300s.
     Rozsądnym rozwiązaniem jest zakup jednego z używanych modeli. Ich cena wraz z podstawowym obiektywem nie jest zbyt wysoka. Praktici z serii PLC można obecnie kupić (luty 2000r) za około 250 – 300 zł, MTL 350 – 400 zł a B 350 – 450 zł. Do korpusów z mocowaniem M42 jest dostępna cała gama bardzo dobrych obiektywów stało i zmienno ogniskowych produkowanych przez Carl Zeiss Jena oraz bardzo tanich rosyjskich. Podstawowe obiektywy z mocowaniem PB takie jak Prakticar 28/2,8 czy 135/2,8 są łatwo dostępne i do kupienia w cenie około 100 zł. Inne np. podstawowe zoomy produkowane jako Prakticary przez Samyang-a również łatwo kupić za około 300-400 PLN. problemem jest natomiast nabycie obiektywów innych, np b. jasnych, czy o duzych ogniskowych ponieważ są trudnodostępne lub dosyć drogie (Zeiss 300/4 PB na giełdzie w Warszawie spotykałem w cenie minimum 600 PLN).

Trzeba jednak pamiętać, że Praktici bagnetowe oferują wiele rozwiazań potrzebnych acz nie koniecznych, bardzo ułatwiajacych prace fotografa.
Należą do nich:
- elektronicznie sterowana migawka,
- mocowanie bagnetowe (szybsze i łatwiejsze w wymianie obiektywy),
- podgląd ustawionej przysłony w wizjerze (oprócz modelu BCC),
- wskazówka poruszajaca się po drabince czasów (B100, BCX) lub
  diody światłomierza ustawione w drabinkę czasów
  (B200, BC1, BC3, BMS, BM, BX20, BX20s) - pozwalajace na ocenę
  stopnia niedo/prześwietlenia,
- korekta ekspozycji (nie wszystkie modele),
- praca z dedykowanymi lampami (poza B200, B100, BCX)
  umożliwiajaca fotografowanie tylko w stanie gotowości lampy do
  wykonania fotografii,
- pomiar błysku lampy TTL (seria BX),
- automatyka czasu do ustawionej przysłony (nie wszystkie modele),
- pamięć ekspozycji (nie wszystkie modele),
- mniejsze wymiary,
- wszystkie aparaty poza póznymi B200 i BCX na rynek angielski malowane były na czarno.
- możliwość zakupu dowolnego obiektywu manualnego firmy TAMRON
  mocowanego za pomocą adaptala z mocowaniem PB.

Trzeba zauważyć, że aparaty z serri B mają większe zużycie pradu co powoduje konieczność częstszej wymainy baterii.

Natomiast zaletą korpusów z mocowaniem obiektywów na gwint M42 jest:
- niska cena aparatu
- bardzo dobre parametry
- trwałość
- możliwość zakupu taniej, nowej i używanej optyki rosyjskiej oraz bardzo dobrych
  używanych obiektywów takich producentów jak Carl Zeiss Jena,
  Pentax i innych
- możliwość wykorzystania posiadanej optyki do nowego korpusu (Canon, Minolta, Pentax i inn.)
  z mocowaniem bagnetowym dzieki tanim przejściówkom dostepnym dla większości systemów,
- cana takich akcesorii jak np. mieszek czy pierścienie do makro (rosyjskie i Praktici)
   jest dużo niższa w porównaniu z bagnetowymi Praktici,

Zastanawiaja się nad zakupem aparatu należy rozważyć również dostep do baterii. Niestety bateria 4,5V jest trudna do kupienia. Poza tm oryginalna np Panasonic kosztuje ok 70 pln. Alternatywą jest zakup 3 bateryjek zegarkowych (1,5 V) i kombinowanie z nimi i rozpórką.

Jest jeszcze możliwość zakupu u krajowego producenta:
BATIMEX Sp. z o.o.
Al. Wojska Polskiego 48 c
05-804 Pruszków
tel: (0 22) 798 01 60
fax: (0 22) 798 50 16
tel./fax: (0 22) 723 13 25
www.batimex.pl
email: batimex@batimex.pl
Bateria tam produkowana ma "przemysłowy" wygląd ale działa dobrze i kosztuje 16 zł brutto. (stan na dzień 01.08.2000 r.)

Powyższe informacje pochodzą ze strony
Szymona "Simonto"
http://republika.pl/simonto/index.html

Ponadto adapter na trzy baterie AG13 można nabyć w  firmie FOTOMAR S.C.
w cenie 15,- zł razem z bateriami
lub za zaliczeniem pocztowym w cenie 25,- zł. (październik 2000r.)
Zamówienia można kierować na adres:
Fotomar s.c.
ul. Małachowskiego 13
85-603 Bydgoszcz
tel/fax 052 3412604
bądź drogą elektroniczną serwis@fotomar.prv.pl

LITERATURA

Henryk Latoś
         1982 „O fotografii”, Warszawa
Krzysztof Patrycy
         1991 „Praktica MTL 5, 5B, 50”, Foto Kurier, 4/91, str.15-16,
Roger Rössing
         1985 "Fotografujemy aparatem Praktica", Warszawa,

         1998 „Lustrzanki manualne”, dodatek specjalny do „Foto” II/98, s.37,
         1999 „Lustrzanki manualne”, dodatek specjalny do „Foto” IV/99, s.37,

LINKI